جستارهایی در حقوق ایران
از: دکتر فرشید فرحناکیان
فردای اقتصاد
دیدار با معاون اول قوه قضائیه
جشن 71 سالروز استقلال کانون وکلای دادگستری
دنیای اقتصاد
دفاع پرس
نشست رئیس قوه قضاییه با هیئت‌مدیره کانون مرکز
میزگرد سازمان بسیج حقوقدانان
برنامه تيتر امشب شبکه خبر
نشست خبری فارس
برنامه ثریا
دانشکده فنی
اتحادیه جنبش عدالتخواه دانشجویی
گروه وکلای دادگو
گفتگو با مجله عدالت‌نامه
مصاحبه سکه با فارس
دادآفرین
همایش دادآفرین
بنیاد حقوقی میزان
رادیو اقتصاد 2
مصاحبه با دنیای اقتصاد
غلبه منطق امنیتی بر منطق تقنین: امنیت بدون مرز؛ قانون بدون تعریف تاریخ : 1405/05/26

غلبه منطق امنیتی بر منطق تقنین: امنیت بدون مرز؛ قانون بدون تعریف

مسئله درنهایت یک انتخاب ساده میان امنیت یا آزادی نیست؛ مسئله، طراحی قانونی است که بتواند هر دو را هم‌زمان حفظ کند. مسئله و ایراد به این طرح مخالفت با مقابله با نفوذ نیست؛ مسئله، غلبه منطق امنیتی بر منطق تقنین دقیق است. قانون زمانی می‌تواند امنیت‌آفرین باشد که دقیقاً مشخص کند «نفوذ» چیست، چه رفتاری جرم محسوب می‌شود و مجازات آن تا کجا باید امتداد یابد. اگر دامنه جرم‌انگاری گسترده، تعریف‌ها مبهم و ضمانت اجرا سنگین باشد، مرز میان «تهدید امنیتی» و «تعامل مشروع» مخدوش می‌شود.
مسئله درنهایت یک انتخاب ساده میان امنیت یا آزادی نیست؛ مسئله، طراحی قانونی است که بتواند هر دو را هم‌زمان حفظ کند. مسئله و ایراد به این طرح مخالفت با مقابله با نفوذ نیست؛ مسئله، غلبه منطق امنیتی بر منطق تقنین دقیق است. قانون زمانی می‌تواند امنیت‌آفرین باشد که دقیقاً مشخص کند «نفوذ» چیست، چه رفتاری جرم محسوب می‌شود و مجازات آن تا کجا باید امتداد یابد. اگر دامنه جرم‌انگاری گسترده، تعریف‌ها مبهم و ضمانت اجرا سنگین باشد، مرز میان «تهدید امنیتی» و «تعامل مشروع» مخدوش می‌شود.
حکمرانی خوب
پارادوکس مالیه بین‌الملل با ظهور ژئوفایننس: مداخله ارزی آمریکا در حمایت از یِن ژاپن تاریخ : 1405/05/25

پارادوکس مالیه بین‌الملل با ظهور ژئوفایننس: مداخله ارزی آمریکا در حمایت از یِن ژاپن

در نگاه نخست، خبر فروش یورو و خرید ین ژاپن توسط ایالات‌متحده ممکن است صرفاً یک مداخله ارزی (Currency Intervention) تلقی شود؛ اقدامی که بانک‌های مرکزی برای حمایت از ارزش پول ملی یا کنترل نوسانات بازار انجام می‌دهند. واکنش کم‌سابقه بلک‌راک (BlackRock)؛ بزرگ‌ترین مدیر دارایی جهان، اما نشان می‌دهد که موضوع بسیار فراتر از یک عملیات فنی در بازار ارز است.
در نگاه نخست، خبر فروش یورو و خرید ین ژاپن توسط ایالات‌متحده ممکن است صرفاً یک مداخله ارزی (Currency Intervention) تلقی شود؛ اقدامی که بانک‌های مرکزی برای حمایت از ارزش پول ملی یا کنترل نوسانات بازار انجام می‌دهند. واکنش کم‌سابقه بلک‌راک (BlackRock)؛ بزرگ‌ترین مدیر دارایی جهان، اما نشان می‌دهد که موضوع بسیار فراتر از یک عملیات فنی در بازار ارز است.
حقوق اقتصادی حقوق بانکی حکمرانی جهانی
بازتولید ساختار اُلیگارشیک صنفی در مدیریت پیشنهادی برای نهاد ملی کانون‌های وکلای دادگستری تاریخ : 1405/05/25

بازتولید ساختار اُلیگارشیک صنفی در مدیریت پیشنهادی برای نهاد ملی کانون‌های وکلای دادگستری

اگر قرار است نهاد ملی، صدای همه وکلا باشد، باید همه وکلا نیز در انتخاب صدای خود سهم داشته باشند. در غیر این صورت، ممکن است در پایان با نهادی مواجه شویم که ازنظر جایگاه «ملی» است، ازنظر جغرافیا «سراسری» است، ازنظر ساختار «انتخاباتی» است، اما ازنظر منبع واقعی قدرت، همچنان در اختیار حلقه‌ای محدود از مدیران صنفی باقی‌مانده است.
اگر قرار است نهاد ملی، صدای همه وکلا باشد، باید همه وکلا نیز در انتخاب صدای خود سهم داشته باشند. در غیر این صورت، ممکن است در پایان با نهادی مواجه شویم که ازنظر جایگاه «ملی» است، ازنظر جغرافیا «سراسری» است، ازنظر ساختار «انتخاباتی» است، اما ازنظر منبع واقعی قدرت، همچنان در اختیار حلقه‌ای محدود از مدیران صنفی باقی‌مانده است.
نهاد وکالت
چرا بسیاری از وکلا نمی‌توانند موکل جذب کنند؟ درس بزرگ گرگ وال‌استریت دربارۀ ماهیت ارزش‌آفرینی وکیل تاریخ : 1405/05/18

چرا بسیاری از وکلا نمی‌توانند موکل جذب کنند؟ درس بزرگ گرگ وال‌استریت دربارۀ ماهیت ارزش‌آفرینی وکیل

درنهایت، شاید بتوان بزرگ‌ترین درس گرگ وال‌استریت برای وکلا را در یک جمله خلاصه کرد: موفقیت حرفه‌ای از جایی آغاز می‌شود که وکیل، پیش از معرفی خود، مسئله مخاطب را روشن کند؛ پیش از ارائه راه‌حل، ضرورت راه‌حل را نشان دهد؛ و پیش از پذیرش پرونده، اعتماد بسازد. این همان نقطه‌ای است که بازاریابی حرفه‌ای، آموزش حقوقی، مدیریت اعتماد و هنر وکالت به یکدیگر می‌رسند؛ نقطه‌ای که در آن، وکیل دیگر صرفاً ارائه‌دهنده خدمات حقوقی نیست، بلکه به مترجم ریسک‌ها، مفسر پیچیدگی‌ها و راهنمای تصمیم‌گیری تبدیل می‌شود.
درنهایت، شاید بتوان بزرگ‌ترین درس گرگ وال‌استریت برای وکلا را در یک جمله خلاصه کرد: موفقیت حرفه‌ای از جایی آغاز می‌شود که وکیل، پیش از معرفی خود، مسئله مخاطب را روشن کند؛ پیش از ارائه راه‌حل، ضرورت راه‌حل را نشان دهد؛ و پیش از پذیرش پرونده، اعتماد بسازد. این همان نقطه‌ای است که بازاریابی حرفه‌ای، آموزش حقوقی، مدیریت اعتماد و هنر وکالت به یکدیگر می‌رسند؛ نقطه‌ای که در آن، وکیل دیگر صرفاً ارائه‌دهنده خدمات حقوقی نیست، بلکه به مترجم ریسک‌ها، مفسر پیچیدگی‌ها و راهنمای تصمیم‌گیری تبدیل می‌شود.
نهاد وکالت
تبدیل بحران انرژی هرمز به بحران ارزی جهانی: بحران هرمز و تله ارزی اقتصادهای واردکننده انرژی تاریخ : 1405/05/17

تبدیل بحران انرژی هرمز به بحران ارزی جهانی: بحران هرمز و تله ارزی اقتصادهای واردکننده انرژی

در دهه‌های گذشته، تحلیلگران عمدتاً از «امنیت انرژی» سخن می‌گفتند، اما بحران کنونی مفهومی جدید را برجسته کرده است: «امنیت ارزی مبتنی بر انرژی» (Energy-Based Currency Security). پیام ژئواکونومیک این تحول روشن است: در جهانی که دلار همچنان ارز مسلط است و نفت هنوز مهم‌ترین کالای راهبردی جهان محسوب می‌شود، کشورهایی که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند نه‌تنها در برابر شوک‌های قیمتی، بلکه در برابر شوک‌های پولی نیز آسیب‌پذیر خواهند بود.
در دهه‌های گذشته، تحلیلگران عمدتاً از «امنیت انرژی» سخن می‌گفتند، اما بحران کنونی مفهومی جدید را برجسته کرده است: «امنیت ارزی مبتنی بر انرژی» (Energy-Based Currency Security). پیام ژئواکونومیک این تحول روشن است: در جهانی که دلار همچنان ارز مسلط است و نفت هنوز مهم‌ترین کالای راهبردی جهان محسوب می‌شود، کشورهایی که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند نه‌تنها در برابر شوک‌های قیمتی، بلکه در برابر شوک‌های پولی نیز آسیب‌پذیر خواهند بود.
حقوق اقتصادی حقوق انرژی حکمرانی جهانی
رؤیای ژئواکونومیک هرمز صفر: رؤیای کاذب پایان هرمز با پارادوکس جابه‌جایی گلوگاه‌ها تاریخ : 1405/05/10

رؤیای ژئواکونومیک هرمز صفر: رؤیای کاذب پایان هرمز با پارادوکس جابه‌جایی گلوگاه‌ها

جهان می‌تواند وابستگی خود به هرمز را کاهش دهد، اما حذف کامل هرمز از معادله انرژی جهانی، دست‌کم در آینده قابل پیش‌بینی، تقریباً ناممکن است. این دقیقاً همان نتیجه‌ای است که از بررسی ظرفیت خطوط لوله موجود، طرح‌های جایگزین و حتی پروژه‌های عظیم چندصد میلیارد دلاری به دست می‌آید؛ نتیجه‌ای که نشان می‌دهد رؤیای «هرمز صفر» (Project Hormuz Zero) بیش از آنکه یک برنامه عملیاتی باشد، یک آرزوی ژئوپلیتیکی است.
جهان می‌تواند وابستگی خود به هرمز را کاهش دهد، اما حذف کامل هرمز از معادله انرژی جهانی، دست‌کم در آینده قابل پیش‌بینی، تقریباً ناممکن است. این دقیقاً همان نتیجه‌ای است که از بررسی ظرفیت خطوط لوله موجود، طرح‌های جایگزین و حتی پروژه‌های عظیم چندصد میلیارد دلاری به دست می‌آید؛ نتیجه‌ای که نشان می‌دهد رؤیای «هرمز صفر» (Project Hormuz Zero) بیش از آنکه یک برنامه عملیاتی باشد، یک آرزوی ژئوپلیتیکی است.
تجارت بین‌الملل حکمرانی جهانی
پارادوکس نروژی: از نفرین منابع به نفرین رفاه تاریخ : 1405/05/10

پارادوکس نروژی: از نفرین منابع به نفرین رفاه

اهمیت تجربه نروژ تنها به این کشور محدود نمی‌شود و در یک چارچوب نظری قابل‌تعمیم (Generalizable Analytical Framework) برای تحلیل اقتصادهای نفتی خلیج‌فارس، صندوق‌های ثروت حاکمیتی و آینده اقتصادهای مبتنی بر هوش مصنوعی قابل‌بررسی می‌باشد. پرسش بنیادین آینده این نیست که چگونه ثروتمند شویم؛ بلکه این است که چگونه پس از ثروتمند شدن، پویایی اقتصادی خود را حفظ کنیم. اگر قرن بیستم با چالش «نفرین منابع» شناخته می‌شد؛ شاید چالش قرن بیست‌ویکم «نفرین رفاه» باشد.
اهمیت تجربه نروژ تنها به این کشور محدود نمی‌شود و در یک چارچوب نظری قابل‌تعمیم (Generalizable Analytical Framework) برای تحلیل اقتصادهای نفتی خلیج‌فارس، صندوق‌های ثروت حاکمیتی و آینده اقتصادهای مبتنی بر هوش مصنوعی قابل‌بررسی می‌باشد. پرسش بنیادین آینده این نیست که چگونه ثروتمند شویم؛ بلکه این است که چگونه پس از ثروتمند شدن، پویایی اقتصادی خود را حفظ کنیم. اگر قرن بیستم با چالش «نفرین منابع» شناخته می‌شد؛ شاید چالش قرن بیست‌ویکم «نفرین رفاه» باشد.
حقوق اقتصادی حقوق نفت و گاز حکمرانی خوب
بازنویسی نظم تجارت جهانی با تعرفه بر جغرافیا: از جنگ تعرفه‌ها تا جنگ گلوگاه‌ها تاریخ : 1405/05/08

بازنویسی نظم تجارت جهانی با تعرفه بر جغرافیا: از جنگ تعرفه‌ها تا جنگ گلوگاه‌ها

درواقع، اقتصاد جهانی طی هشتاد سال گذشته چهار مرحله مهم را تجربه کرده است. در مرحله نخست، رقابت عمدتاً بر سر کالاها (Goods) بود. سپس رقابت بر سر سرمایه و فناوری (Capital and Technology) شکل گرفت. در دهه‌های اخیر، زنجیره‌های تأمین جهانی (Global Supply Chains) به میدان اصلی رقابت ژئواکونومیک تبدیل شدند. اکنون نشانه‌هایی دیده می‌شود که مرحله چهارم در حال ظهور است؛ رقابت بر سر مسیرها و گلوگاه‌های راهبردی (Strategic Routes and Maritime Chokepoints).
درواقع، اقتصاد جهانی طی هشتاد سال گذشته چهار مرحله مهم را تجربه کرده است. در مرحله نخست، رقابت عمدتاً بر سر کالاها (Goods) بود. سپس رقابت بر سر سرمایه و فناوری (Capital and Technology) شکل گرفت. در دهه‌های اخیر، زنجیره‌های تأمین جهانی (Global Supply Chains) به میدان اصلی رقابت ژئواکونومیک تبدیل شدند. اکنون نشانه‌هایی دیده می‌شود که مرحله چهارم در حال ظهور است؛ رقابت بر سر مسیرها و گلوگاه‌های راهبردی (Strategic Routes and Maritime Chokepoints).
تجارت بین‌الملل حکمرانی جهانی
فرار تراستی‌ها و یک پارادوکس حقوقی: فرار از ایران و ورود به حوزۀ قضایی آمریکا تاریخ : 1405/05/07

فرار تراستی‌ها و یک پارادوکس حقوقی: فرار از ایران و ورود به حوزۀ قضایی آمریکا

اگر فرض کنیم برخی از تراستی‌ها در جریان انتقال درآمدهای نفتی ایران، از سازوکارهایی استفاده کرده‌اند که از منظر حقوق آمریکا مشمول تحریم‌های ثانویه، قوانین مبارزه با پول‌شویی یا سایر مقررات کیفری و مالی ایالات‌متحده بوده است، خروج آن‌ها از ایران ممکن است الزاماً به معنای ورود به یک محیط امن‌تر نباشد؛ بلکه در شرایطی می‌تواند آن‌ها را در معرض یک حوزه قضایی دیگر قرار دهد.
اگر فرض کنیم برخی از تراستی‌ها در جریان انتقال درآمدهای نفتی ایران، از سازوکارهایی استفاده کرده‌اند که از منظر حقوق آمریکا مشمول تحریم‌های ثانویه، قوانین مبارزه با پول‌شویی یا سایر مقررات کیفری و مالی ایالات‌متحده بوده است، خروج آن‌ها از ایران ممکن است الزاماً به معنای ورود به یک محیط امن‌تر نباشد؛ بلکه در شرایطی می‌تواند آن‌ها را در معرض یک حوزه قضایی دیگر قرار دهد.
حقوق بانکی حقوق نفت و گاز حکمرانی خوب
قهرمان‌سازی از پرمشغله بودن وکیل: در اشتباه نگرفتن «همیشه گرفتار بودن» با «حرفه‌ای بودن» تاریخ : 1405/05/06

قهرمان‌سازی از پرمشغله بودن وکیل: در اشتباه نگرفتن «همیشه گرفتار بودن» با «حرفه‌ای بودن»

نزن
نزن
نهاد وکالت
آغاز زمستان اروپا از تابستان: تبدیل بحران نفتی هرمز به بحران گازی تاریخ : 1405/05/04

آغاز زمستان اروپا از تابستان: تبدیل بحران نفتی هرمز به بحران گازی

ذخایر گاز اروپا در حال حاضر حدود ۵۴ درصد پر است؛ دومین سطح پایین برای این مقطع از سال طی ۱۵ سال گذشته و به‌مراتب پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله. مدیرعامل Equinor؛ آندرس اوپدال، هشدار داده که اروپا احتمالاً حتی پیش از زمستان نیز نمی‌تواند ذخایر خود را به ۸۰ درصد برساند. در آغاز فصل تزریق تابستانی، ذخایر اروپا تنها ۲۸ درصد بود؛ زیرا زمستان سرد گذشته بخش قابل‌توجهی از ذخایر را مصرف کرده بود.
ذخایر گاز اروپا در حال حاضر حدود ۵۴ درصد پر است؛ دومین سطح پایین برای این مقطع از سال طی ۱۵ سال گذشته و به‌مراتب پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله. مدیرعامل Equinor؛ آندرس اوپدال، هشدار داده که اروپا احتمالاً حتی پیش از زمستان نیز نمی‌تواند ذخایر خود را به ۸۰ درصد برساند. در آغاز فصل تزریق تابستانی، ذخایر اروپا تنها ۲۸ درصد بود؛ زیرا زمستان سرد گذشته بخش قابل‌توجهی از ذخایر را مصرف کرده بود.
حقوق نفت و گاز حکمرانی جهانی
برندۀ بازار خدمات حقوقی با رعایت چارچوب تصمیم‌گیری OODA تاریخ : 1405/04/31

برندۀ بازار خدمات حقوقی با رعایت چارچوب تصمیم‌گیری OODA

از این منظر،OODA بیش از آنکه صرفاً یک مدل تصمیم‌گیری باشد، یک چرخه یادگیری سازمانی و یک سیستم‌عامل راهبردی برای رقابت است؛ چرخه‌ای که به مؤسسات حقوقی کمک می‌کند محیط را سریع‌تر از رقبا درک کنند، تغییرات را بهتر تفسیر کنند، هوشمندانه‌تر تصمیم بگیرند و چابک‌تر وارد میدان عمل شوند؛ زیرا درنهایت، در بازار آینده خدمات حقوقی، مزیت رقابتی متعلق به مؤسسه‌ای نیست که فقط بیشتر می‌داند؛ بلکه متعلق به مؤسسه‌ای است که زودتر می‌بیند، عمیق‌تر می‌فهمد، سریع‌تر تصمیم می‌گیرد و مؤثرتر عمل می‌کند.
از این منظر،OODA بیش از آنکه صرفاً یک مدل تصمیم‌گیری باشد، یک چرخه یادگیری سازمانی و یک سیستم‌عامل راهبردی برای رقابت است؛ چرخه‌ای که به مؤسسات حقوقی کمک می‌کند محیط را سریع‌تر از رقبا درک کنند، تغییرات را بهتر تفسیر کنند، هوشمندانه‌تر تصمیم بگیرند و چابک‌تر وارد میدان عمل شوند؛ زیرا درنهایت، در بازار آینده خدمات حقوقی، مزیت رقابتی متعلق به مؤسسه‌ای نیست که فقط بیشتر می‌داند؛ بلکه متعلق به مؤسسه‌ای است که زودتر می‌بیند، عمیق‌تر می‌فهمد، سریع‌تر تصمیم می‌گیرد و مؤثرتر عمل می‌کند.
نهاد وکالت